Thanh toán điện tử là gì? 5 hình thức thanh toán điện tử phổ biến (2026)

Những điểm chính:

• Thanh toán điện tử là hình thức giao dịch tài chính thông qua các kênh số như ví điện tử, ngân hàng số, cổng thanh toán… giúp giao dịch nhanh chóng, bảo mật và thuận tiện.

• Các hình thức thanh toán điện tử phổ biến hiện nay là  nền tảng tài chính như Airwallex, ví điện tử, cổng thanh toán điện tử, thẻ ngân hàng, thiết bị thông minh. Mỗi hình thức đều mang lại những lợi ích đặc thù cho cả cá nhân và doanh nghiệp.

• Với khả năng nhận – chuyển tiền quốc tế, mở tài khoản đa tiền tệ, kết nối kế toán, chuẩn bị ra mắt cổng thanh toán... Airwallex giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, kiểm soát dòng tiền và mở rộng toàn cầu dễ dàng hơn.

Nếu bạn là một doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử, công nghệ, hay mở rộng thị trường ra nước ngoài, thì việc chọn đúng phương thức thanh toán điện tử là yếu tố sống còn. 

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ các loại hình thanh toán điện tử phổ biến tại Việt Nam, so sánh ưu, nhược điểm, và gợi ý cho bạn một số giải pháp hiện đại giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và mở rộng toàn cầu. 

Thanh toán điện tử là gì? 

Thanh toán điện tử là quá trình chuyển tiền hoặc thực hiện giao dịch tài chính thông qua các kênh kỹ thuật số mà không cần sử dụng tiền mặt hoặc séc giấy. Các hệ thống thanh toán điện tử sử dụng công nghệ hiện đại để xác minh, cấp phép và xử lý giao dịch theo thời gian thực, mang đến sự tiện lợi, nhanh chóng và bảo mật cho cả người mua và người bán.

Hình thức thanh toán này bao gồm nhiều phương tiện như ví điện tử (E-wallet), ngân hàng số (Digital banking), thẻ thanh toán không tiếp xúc, mã QR, và cả tiền kỹ thuật số. 

Theo thống kê từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ. Chỉ riêng tháng 01/2024, số lượng giao dịch đã tăng tới 63,3% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong thói quen chi tiêu của người dân sang các hình thức thanh toán điện tử.

Cùng với đó, báo cáo từ PwC Việt Nam cũng ghi nhận tổng giá trị giao dịch trong năm 2021 đạt khoảng 15 tỷ USD và được dự báo sẽ tăng trưởng bình quân 15,7% mỗi năm, kỳ vọng chạm mốc đáng kể vào năm 2026.

Với sự phát triển của thương mại điện tử và công nghệ tài chính, thanh toán điện tử đang ngày càng phổ biến và đóng vai trò trung tâm trong nền kinh tế số toàn cầu.

Thanh toán điện tử hoạt động như thế nào? 

Thanh toán điện tử hoạt động theo 5 bước dưới đây: 

Bước 1: Khởi tạo giao dịch

Quá trình bắt đầu khi người dùng thực hiện thanh toán qua website, ứng dụng di động hoặc thiết bị POS. Người dùng nhập thông tin thanh toán như số thẻ, ví điện tử hoặc tài khoản ngân hàng.

Bước 2: Xác thực người dùng

Hệ thống sẽ xác minh danh tính để ngăn chặn gian lận thông qua các phương thức như: mật khẩu, mã PIN, sinh trắc học (vân tay, nhận diện khuôn mặt), xác thực hai yếu tố (2FA), hoặc mã hóa bằng token.

Bước 3: Phê duyệt giao dịch

Thông tin được chuyển đến ngân hàng thanh toán (ngân hàng của người bán) và sau đó đến ngân hàng phát hành (ngân hàng của người mua) qua hệ thống trung gian (Visa, Mastercard...). Ngân hàng phát hành kiểm tra số dư và phê duyệt hoặc từ chối giao dịch.

Bước 4: Xử lý và chuyển tiền

Nếu giao dịch được chấp thuận, hệ thống sẽ thực hiện bước đối soát và thanh toán: tiền được chuyển từ tài khoản người mua sang người bán thông qua ngân hàng và mạng lưới thanh toán. Thời gian xử lý có thể từ vài giây đến vài ngày tùy phương thức.

Bước 5: Xác nhận và lưu trữ giao dịch

Cả người dùng và người bán sẽ nhận thông báo xác nhận giao dịch thành công qua biên lai điện tử, SMS hoặc email. Thông tin này cũng được lưu trữ để phục vụ kiểm tra, đối chiếu sau này.

Ngoài ra, trong toàn bộ quá trình, các biện pháp bảo mật nghiêm ngặt được áp dụng như:

• Mã hóa dữ liệu: Bảo vệ thông tin trong quá trình truyền tải.

• Token hóa: Thay thế dữ liệu nhạy cảm bằng mã định danh không thể bị khai thác.

• Hệ thống phát hiện gian lận: sử dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích hành vi bất thường.

• Tuân thủ PCI DSS: Tiêu chuẩn an toàn dữ liệu quốc tế cho các tổ chức xử lý thẻ thanh toán.

Các hình thức thanh toán điện tử phổ biến hiện nay tại Việt Nam 

Airwallex

Airwallex là nền tảng tài chính toàn cầu không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ chuyển và nhận tiền quốc tế. Nền tảng này còn đang mở rộng với các tính năng thanh toán hiện đại như cổng thanh toán (payment gateway ), hứa hẹn mang đến trải nghiệm toàn diện hơn cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên số.

Với Airwallex, doanh nghiệp Việt Nam có thể:

• Nhận và gửi tiền quốc tế nhanh chóng qua mạng lưới thanh toán nội địa tại hơn 120 quốc gia, không cần thông qua SWIFT, giúp giảm chi phí và tăng tốc độ giao dịch.

• Mở tài khoản đa tiền tệ toàn cầu trong hơn 60 quốc gia mà không cần đến trực tiếp, giúp nhận thanh toán như doanh nghiệp bản địa.

• Quản lý tài chính tập trung trên một nền tảng duy nhất, từ dòng tiền, chi tiêu đến hóa đơn và bảng lương.

• Tích hợp sẵn sàng với phần mềm kế toán như Xero, QuickBooks, và các nền tảng thương mại điện tử, thuận tiện cho quản lý vận hành.

• Chuẩn bị ra mắt cổng thanh toán. Hứa hẹn trở thành một giải pháp trọn gói từ thanh toán đến đối soát doanh thu cho các doanh nghiệp thương mại điện tử.

Airwallex đang trở thành lựa chọn hàng đầu cho những doanh nghiệp Việt Nam có hoạt động kinh doanh xuyên biên giới, cần một giải pháp thanh toán điện tử linh hoạt, tiết kiệm chi phí và dễ tích hợp.

Thanh toán qua cổng thanh toán điện tử

Cổng thanh toán đóng vai trò là cầu nối an toàn giữa người mua, người bán và ngân hàng, đảm bảo mọi giao dịch trực tuyến diễn ra thuận tiện và bảo mật. Khi người dùng thực hiện mua sắm trên website hoặc sàn thương mại điện tử, cổng thanh toán sẽ chịu trách nhiệm xử lý và chuyển tiền từ tài khoản người mua đến người bán một cách nhanh chóng.

Tại Việt Nam, nhiều cổng thanh toán điện tử như VNPay, ZaloPay, MoMo,… đã được tích hợp với các ngân hàng nội địa và nền tảng thương mại điện tử. Các cổng này hỗ trợ xác thực giao dịch tự động, góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao trải nghiệm người dùng khi thanh toán trực tuyến.

Thanh toán bằng ví điện tử

Ví điện tử là phương thức thanh toán hiện đại được tích hợp trên điện thoại di động, cho phép người dùng lưu trữ tiền và thực hiện các giao dịch như thanh toán hóa đơn, mua sắm online hay chuyển tiền. Người dùng có thể nạp tiền vào ví thông qua tài khoản ngân hàng liên kết để chi tiêu dễ dàng.

Một số ví điện tử phổ biến tại Việt Nam như MoMo, ZaloPay, hay VNPAY cung cấp dịch vụ tiện ích như thanh toán siêu thị, đặt vé, đóng học phí hay giao dịch tại các cửa hàng bán lẻ. Tất cả đều được thực hiện nhanh chóng chỉ với vài thao tác trên smartphone.

Thanh toán bằng thiết bị thông minh

Các thiết bị thông minh như điện thoại, đồng hồ thông minh đang dần thay thế tiền mặt và thẻ ngân hàng vật lý trong các giao dịch hàng ngày. Với thiết bị di động, người dùng có thể sử dụng nhiều hình thức thanh toán tiện lợi như:

• Mobile Banking: Giao dịch chuyển khoản, thanh toán trực tiếp từ ứng dụng ngân hàng chỉ với vài bước đơn giản.

• Mã QR: Quét mã QR từ cửa hàng hoặc website để thanh toán nhanh chóng và an toàn, không cần nhập tay thông tin thẻ.

• Công nghệ NFC (không chạm): Sử dụng Apple Pay, Google Pay hoặc Samsung Pay để thanh toán bằng cách đưa thiết bị lại gần máy POS mà không cần quẹt thẻ hay nhập mã PIN.

Nhờ sự kết hợp giữa công nghệ và thiết bị thông minh, việc thanh toán trở nên đơn giản, tiện lợi và bảo mật hơn bao giờ hết.

Thanh toán bằng thẻ ngân hàng

Thanh toán bằng thẻ vẫn là một phương thức truyền thống được sử dụng rộng rãi, đặc biệt tại các điểm bán hàng trực tiếp. Người dùng có thể sử dụng thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng hoặc thẻ ATM để thanh toán tại quầy, qua máy POS, hoặc rút tiền tại cây ATM.

Dù không mới, nhưng hình thức này vẫn đảm bảo tính an toàn và linh hoạt trong các giao dịch tài chính hằng ngày. Nhiều ngân hàng hiện cũng tích hợp thêm các công nghệ bảo mật mới như OTP, chip EMV, hay xác thực sinh trắc học để nâng cao trải nghiệm thanh toán cho người dùng.

Gửi thanh toán quốc tế nhanh chóng, không phí ẩn với Airwallex

Việc chuyển tiền quốc tế qua ngân hàng truyền thống thường khá an toàn, nhưng lại tốn thời gian và chi phí cao. Đây là rào cản lớn với các doanh nghiệp đang mở rộng toàn cầu.

Airwallex mang đến giải pháp thay thế tối ưu hơn. Với mạng lưới thanh toán riêng, Airwallex giúp doanh nghiệp chuyển tiền đến hơn 150 quốc gia và hỗ trợ 60+ loại tiền tệ mà không cần thông qua hệ thống SWIFT, từ đó rút ngắn thời gian xử lý và loại bỏ phí ẩn.

Dù bạn đang chi trả cho đối tác ở Mỹ, phát hành thẻ doanh nghiệp toàn cầu hay cần quản lý dòng tiền xuyên biên giới, Airwallex đều giúp bạn thực hiện nhanh chóng, tiết kiệm và an toàn. Giải pháp này không chỉ giải phóng doanh nghiệp khỏi sự phức tạp trong giao dịch quốc tế, mà còn mở ra cơ hội tăng trưởng không giới hạn.

Lợi ích của thanh toán điện tử

Thanh toán điện tử ngày càng trở nên phổ biến nhờ khả năng tối ưu trải nghiệm người dùng trong mọi hoạt động tài chính hằng ngày. Chỉ cần một thiết bị thông minh và kết nối internet, người dùng có thể thực hiện các giao dịch nhanh chóng, an toàn và tiện lợi hơn bao giờ hết. Dưới đây là những lợi ích tiêu biểu khi sử dụng hình thức thanh toán này:

Truy cập và thanh toán 24/7

Thanh toán điện tử mang lại khả năng truy cập và thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi không phụ thuộc vào giờ hành chính hay địa điểm giao dịch vật lý. Dù là ban ngày hay giữa đêm, người dùng chỉ cần một thiết bị thông minh có kết nối internet là có thể thanh toán, chuyển tiền hoặc mua sắm một cách linh hoạt. Điều này đặc biệt hữu ích với những người có lịch trình bận rộn hoặc doanh nghiệp hoạt động xuyên múi giờ.

Xử lý giao dịch nhanh chóng 

So với phương thức truyền thống, thanh toán điện tử giúp xử lý giao dịch trong vài giây thay vì phải chờ đợi hàng phút, thậm chí hàng giờ. Việc thanh toán hóa đơn, chuyển khoản hoặc giao dịch mua bán trực tuyến được thực hiện tức thời, mang lại trải nghiệm liền mạch và tiết kiệm tối đa thời gian cho cả người bán lẫn người mua.

Ghi nhận minh bạch, dễ tra cứu

Một điểm mạnh vượt trội của thanh toán điện tử là khả năng lưu trữ toàn bộ lịch sử giao dịch rõ ràng và chi tiết. Người dùng có thể dễ dàng tra cứu lại bất kỳ giao dịch nào, từ đó theo dõi dòng tiền và quản lý tài chính cá nhân hoặc doanh nghiệp một cách hiệu quả. Minh bạch trong ghi nhận giao dịch cũng giúp giảm thiểu sai sót và tranh chấp không đáng có.

Bảo mật nâng cao

Các nền tảng thanh toán điện tử hiện đại thường được tích hợp công nghệ bảo mật tiên tiến như mã hóa dữ liệu, xác thực hai lớp (2FA), nhận diện sinh trắc học,... Những lớp bảo vệ này giúp giảm thiểu rủi ro bị lộ thông tin, gian lận hay tấn công mạng. Đồng thời, người dùng sẽ nhận được cảnh báo tức thời khi có hoạt động bất thường, nâng cao khả năng kiểm soát tài khoản.

Dễ dàng tích hợp với các nền tảng khác

Thanh toán điện tử không chỉ đơn thuần là một phương thức giao dịch mà còn là giải pháp tích hợp hiệu quả với các hệ sinh thái số. Người dùng có thể thanh toán trực tiếp từ ứng dụng ngân hàng, ví điện tử hoặc kết nối với các nền tảng thương mại điện tử, dịch vụ tiện ích. Điều này giúp đồng bộ trải nghiệm, tiết kiệm công sức và tăng tính tiện lợi trong cuộc sống số hóa ngày nay.

Doanh nghiệp được gì từ thanh toán điện tử?

Thanh toán điện tử không chỉ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng, mà còn là một giải pháp chiến lược giúp doanh nghiệp gia tăng hiệu quả hoạt động, tối ưu chi phí và nâng cao doanh thu.

• Thanh toán nhanh, cải thiện dòng tiền: Nhận tiền gần như ngay lập tức, rút ngắn chu kỳ thanh toán và chủ động dòng tiền.

• Giảm chi phí vận hành: Hạn chế nhân sự xử lý, tiết kiệm chi phí in ấn, đối soát và giảm rủi ro thất thoát.

• Tăng doanh số nhờ trải nghiệm mượt mà: Nhiều lựa chọn thanh toán tiện lợi giúp khách hàng dễ chốt đơn và quay lại.

• Quản lý tài chính hiệu quả: Giao dịch minh bạch, dễ theo dõi và hỗ trợ phân tích dữ liệu kinh doanh chính xác.

Airwallex là giải pháp thanh toán điện tử toàn diện cho doanh nghiệp. Airwallex hiện đang phát triển tính năng cổng thanh toán dành riêng cho doanh nghiệp toàn cầu. Với hệ thống thanh toán xuyên biên giới, nhiều loại tiền tệ và khả năng tích hợp nhanh chóng, Airwallex giúp doanh nghiệp:

• Chấp nhận thanh toán online từ nhiều thị trường như Mỹ, EU, Úc, Hong Kong… mà không cần mở tài khoản địa phương.

• Tiết kiệm phí giao dịch nhờ vào tỷ giá minh bạch, không qua SWIFT truyền thống.

• Tăng trải nghiệm người mua với quy trình thanh toán đơn giản, bảo mật cao.

Với Airwallex, doanh nghiệp vừa và nhỏ hay startup công nghệ hoàn toàn có thể mở rộng thị trường quốc tế, tăng doanh số và tối ưu vận hành mà không cần đầu tư hạ tầng thanh toán phức tạp.

Tầm quan trọng của thanh toán điện tử 2026

Năm 2026, thanh toán điện tử không còn là xu hướng mà đã trở thành nền tảng thiết yếu cho hoạt động thương mại hiện đại. Khi tiền mặt dần mất vị thế trong các giao dịch hàng ngày, doanh nghiệp tại Việt Nam và trên toàn cầu đang đẩy mạnh ứng dụng các hệ thống thanh toán số tiên tiến nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng và tối ưu hóa vận hành.

Một trong những động lực nổi bật của năm 2026 chính là tự động hóa nhờ trí tuệ nhân tạo (AI). AI hiện diện sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái thanh toán: từ phát hiện gian lận theo thời gian thực, chấm điểm rủi ro, tối ưu tỷ giá ngoại tệ đến tự động đối soát giao dịch. Những doanh nghiệp tận dụng công nghệ này không chỉ giao dịch nhanh hơn mà còn đưa ra quyết định tài chính thông minh hơn và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Tại Việt Nam, thanh toán không tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh với sự phổ biến của ví điện tử, mã QR, mobile banking và hệ thống chuyển khoản tức thì. Các nền tảng như ZaloPay, MoMo, VNPay, cùng với sự cải tiến từ ngân hàng số, đang thay đổi cách người tiêu dùng và doanh nghiệp giao dịch mỗi ngày.

Thương mại điện tử và mô hình đăng ký định kỳ tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của thanh toán điện tử. Các doanh nghiệp đang tích hợp thanh toán online và offline để quản lý dòng tiền hiệu quả và đơn giản hóa quy trình bán hàng.

Bên cạnh đó, chuyển khoản thời gian thực và liên ngân hàng đang được đẩy mạnh, giúp doanh nghiệp quản lý dòng tiền chủ động hơn, giảm tình trạng thanh toán thất bại.

Cùng lúc, các cơ quan quản lý cũng tăng cường giám sát các lĩnh vực như mua trước trả sau (BNPL), tiền kỹ thuật số và bảo mật dữ liệu người dùng. Trí tuệ nhân tạo cũng được ứng dụng mạnh mẽ trong việc ngăn chặn gian lận và tự động hóa quy trình thanh toán.

Trong bối cảnh đó, các nền tảng như Airwallex đang đóng vai trò quan trọng trong việc hiện đại hóa hạ tầng tài chính, giúp doanh nghiệp thanh toán toàn cầu nhanh hơn, quản lý tài khoản đa tiền tệ hiệu quả hơn và đối soát tự động dễ dàng hơn.

Thanh toán điện tử năm 2026 không còn chỉ là tiện ích, mà là yếu tố sống còn để doanh nghiệp tăng tốc, mở rộng và thích ứng với thế giới số hóa.

Airwallex: Giải pháp thanh toán điện tử toàn diện cho doanh nghiệp hiện đại

Airwallex mang đến một hướng đi mới cho doanh nghiệp trong việc xử lý thanh toán điện tử, giải quyết hiệu quả các hạn chế như chi phí cao, quy trình chậm và thiếu linh hoạt:

• Airwallex sử dụng mạng lưới thanh toán riêng, giúp doanh nghiệp chuyển tiền quốc tế mà không cần đi qua SWIFT, từ đó giảm chi phí và thời gian xử lý.

• Doanh nghiệp có thể mở tài khoản và lưu trữ nhiều loại tiền tệ trong cùng một hệ thống, từ đó tránh các khoản phí quy đổi không cần thiết và kiểm soát tỷ giá tốt hơn.

• Dễ dàng quản lý dòng tiền toàn cầu, phù hợp với các công ty có khách hàng, nhà cung cấp hoặc chi nhánh tại nhiều quốc gia.

• Hỗ trợ tính năng thanh toán hàng loạt và tự động hóa các khoản chi định kỳ như lương, phí dịch vụ, thanh toán nhà cung cấp.

• Cho phép phát hành thẻ thanh toán (ảo và vật lý) đa tiền tệ, giúp chủ động kiểm soát chi tiêu và tránh các khoản phí chuyển đổi.

• Kết nối trực tiếp với các phần mềm kế toán như Xero, QuickBooks để đồng bộ dữ liệu giao dịch, hỗ trợ kế toán và đối soát.

• Toàn bộ phí và tỷ giá được hiển thị minh bạch trước khi giao dịch, không phát sinh chi phí ẩn như ở các ngân hàng truyền thống.

Airwallex không chỉ là một công cụ thanh toán, mà còn là nền tảng tài chính mạnh mẽ giúp doanh nghiệp hiện đại vận hành hiệu quả hơn, linh hoạt hơn và sẵn sàng mở rộng ra thị trường quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Những cách thanh toán điện tử nào an toàn nhất tại Việt Nam?

Các phương thức thanh toán điện tử an toàn nhất hiện nay bao gồm Internet Banking có xác thực OTP, ví điện tử được cấp phép (như MoMo, ZaloPay), và cổng thanh toán uy tín như VNPAY. Ngoài ra, với các giao dịch quốc tế, nền tảng như Airwallex cũng được đánh giá cao nhờ áp dụng các công nghệ bảo mật tiên tiến như mã hóa dữ liệu, xác thực đa lớp và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn tài chính toàn cầu.

Doanh nghiệp của tôi có thể nhận thanh toán ngoại tệ bằng phương thức điện tử không?

Hoàn toàn có thể. Các nền tảng như Airwallex cho phép doanh nghiệp nhận thanh toán quốc tế bằng nhiều loại tiền tệ khác nhau, mà không cần mở tài khoản ngân hàng tại nước ngoài.

Ví điện tử và cổng thanh toán có khác nhau không?

Có. Ví điện tử là tài khoản lưu trữ tiền cho người dùng để thanh toán trực tuyến, trong khi cổng thanh toán là hệ thống trung gian kết nối giữa người mua, người bán và ngân hàng, giúp xử lý giao dịch nhanh chóng và bảo mật.

Nguồn tham khảo:

1. https://vnpaypos.vn/tin-tuc/quy-trinh-thanh-toan-dien-tu

2. https://www.vpbank.com.vn/bi-kip-va-chia-se/corporate-story-and-tips/corporate-sat-category/thanh-toan-dien-tu

Một số sản phẩm của Airwallex được đề cập trong bài viết này hiện chỉ có thể được sử dụng bởi doanh nghiệp ở ngoài Việt Nam. Đăng ký để nắm thông tin và nhận cập nhật khi chúng tôi mở rộng triển khai sản phẩm.